Tajemnice Rzeszowskich Podziemi - Informacje kulturalne i turystyczne

Miasto Rzeszów

Hotele

Tajemnice Rzeszowskich Podziemi

Podziemna Trasa Turystyczna zaprasza Tu, gdzie przeszłość mówi: dzień dobry Lessowe...

Spacer rzeszowskimi uliczkami

Poznaj z nami najciekawsze obiekty Rzeszowa. Wybierz się na spacer rzeszowskimi uliczkami. Pobierz bezpłatną ulotkę o zabytkach naszego...

Bezpłatne zaproszenia na koncerty i imprezy - Rzeszów

Dołącz do szczęściarzy chodzących na koncerty za darmo: Wysyłamy wiadomości TYLKO wtedy, kiedy mamy jakieś gratisy do rozdania, np....

Rzeszów Zaprasza Miasto Rzeszów Informacje Tajemnice Rzeszowskich Podziemi

Tajemnice Rzeszowskich Podziemi

Podziemna Trasa Turystyczna zaprasza

Tu, gdzie przeszłość mówi: dzień dobry

Lessowe wzgórze położone na lewym brzegu Wisłoka nie od zawsze nazywano Rzeszowem. Stało się tak dopiero około połowy XIV wieku. Jak zapisano w datowanym (wg ówcześnie obowiązującego kalendarza tzw. juliańskiego) na 19 stycznia 1354 roku dokumencie, król Kazimierz Wielki przekazał świeżo przez siebie lokowane miasto rycerzowi i zasłużonemu dla kraju dyplomacie Janowi Pakosławicowi ze Strożysk. Według niektórych historyków, data powstania miasta, powielana z dokumentu lokacyjnego, nie jest ścisła. Dowodzą, iż z tekstu dokumentu wynika, że dzisiejsza stolica Podkarpacia ma historię dłuższą niż 655 lat.

Miejsce, gdzie osadzono miasto, wybrano dobrze. Wzgórze otoczone z jednej strony wodami Wisłoka i jego dopływów, a z pozostałych bagnami i lasami z natury było łatwe do obrony. Jednocześnie miejsce to leżało na przecięciu ważnych szlaków handlowych.

Miasto pod miastem

Bagna, lasy i rzeki wokół ówczesnego Rzeszowa nie pozwalały na powiększanie jego obszaru. Skutkiem tego handel rzeszowski nie mógł rozwijać się tak, jak tego chcieliby mieszkańcy miasta i przyjezdni kupcy. Brakowało zwłaszcza miejsca na magazynowanie towarów przywożonych tu i sprzedawanych w sklepikach i na straganach. Pomysłowi rzeszowianie poradzili sobie z tym problemem, kopiąc magazyny w formie piwnic, nazywanych po staropolsku grubami, pod budowanymi wokół rynku domami. Miasto się rozwijało, więc grub potrzeba było więcej. Dlatego też piwnice kopano coraz głębiej, nawet do 12 - 13 metrów w głąb ziemi. Stopniowo wychodzono też z nimi spod budynków bezpośrednio pod płytę rynku. Podziemny labirynt rozbudowywano jeszcze w XVIII wieku.

Piwnice pod rynkiem nie były wyłącznie magazynami. Te, znajdujące się w suterenach, pełniły funkcję sklepów. Te głębsze wychodziły poza fundamenty budynków i biegły pod rynkiem, w kierunku sąsiednich ulic i placów. W taki sposób stworzyły one podziemną infrastrukturę, niemal drugie miasto. W momencie zagrożenia stanowiły doskonałe schronienie dla mieszkańców. Było tak w XVII wieku, gdy na Rzeszów napadali m.in. Tatarzy, Szwedzi, Siedmiogrodzianie czy Sasi, ale również w czasie ostatniej wojny, gdy przed hitlerowskim okupantem w podziemnych korytarzach chroniła się ludność pochodzenia żydowskiego. Odkryte w czasie odbudowy piwnic ludzkie szkielety świadczą, że nie wszystkim udało się ujść z życiem z podziemi... Dlaczego i jak ci ludzie zginęli - na zawsze pozostanie już tajemnicą.

10 metrów pod ziemię

W latach powojennych podziemia pod rzeszowskim rynkiem, zapomniane i nie zabezpieczone,stopniowo, zaczęły się zawalać. Początkowo proces ten nie był dostrzegalny na powierzchni. Tu katastrofa budowlana nastąpiła dopiero z początkiem lat 60. XX wieku. Zawalające się piwnice i korytarze powodowały zapadanie się płyty Rynku oraz zawalanie kamienic stojących wokół niego. Było to bardzo niebezpieczne. Dlatego władze ówczesnego Rzeszowa wezwały na pomoc specjalistów z krakowskiej Akademii Górniczo-Hutniczej. Wspólnie opracowano koncepcje zabezpieczenia podziemi oraz budynków stojących wokół Rynku.

Z początkiem lat 80. XX wieku wśród ludzi zaangażowanych w ratowanie rzeszowskiej starówki narodziła się koncepcja wykorzystania podziemi jako obiektu turystycznego. Opracowano plan zakładający utworzenie podziemnej trasy dla zwiedzających z części zachowanych lub odbudowanych piwnic i korytarzy. Do jej uruchomienia doszło w kwietniu 2001 roku. Podziemna Trasa Turystyczna liczyła wtedy 213 metrów długości, przebiegała na 3 poziomach głębokości, z których najgłębszy sięgał niemal 10 metrów pod powierzchnię Rynku. Wejście do niej znajdowało się pod kamienicą Rynek 12, wyjście w pobliżu budynku Rynek 19.

W następnych latach nadal trwała odbudowa kamieniczek wokół Rynku. Od 2005 roku proces rewaloryzacji płyty Rynku wzbogacony został o budowę nowoczesnego budynku wejścia do Trasy Podziemnej (w miejscu zniszczonych w czasie ostatniej wojny kamienic Rynek 28 oraz 29) i jej wydłużenie do 369 metrów. Pierwsi turyści mogli zwiedzić dłuższą Trasę 14 grudnia 2007 roku.

Tam, gdzie historia jest żywa

Dzisiaj Podziemna Trasa Turystyczna „Rzeszowskie Piwnice" jest największą atrakcją turystyczną stolicy Podkarpacia. Do końca lutego 2009 r. zwiedziło ją już ponad 50 tysięcy osób, w tym wielu gości niemal z całego świata.

Warto podkreślić, że Podziemna Trasa wciąż ulega wzbogacaniu o nowe eksponaty, dokumentujące niezmiernie ciekawą, choć wciąż jeszcze zbyt mało znaną historię miasta i regionu. Wiele spośród prezentowanych eksponatów to przedmioty znalezione w trakcie odbudowy podziemi, np. butelki - w tym jedna pełna - po winie z Tokaju, które tutaj kiedyś przechowywano i sprzedawano, średniowieczne gwoździe, szpunty do beczek z miodem pitnym, kilkusetletnia kołatka do drzwi jednej z kamienic w Rynku czy rewolwer, do którego zamiast ostrej amunicji ładowano kule nabijane białym pieprzem lub tabaką. Złodziej, którego sklepikarz „poczęstował" takim ładunkiem, raczej nie myślał już o grabieży...

Dzisiejsze Podziemia to także miejsce wydarzeń kulturalnych: koncertów muzycznych, spotkań poetyckich i wystaw. Aby jednak o tym wszystkim się przekonać, najlepiej po prostu rzeszowskie piwnice zwiedzić. Zapraszamy Państwa do budynku wejścia, tuż obok ratusza, skąd rozpoczyna się trwająca niemal godzinę podróż w przeszłość, podczas której można dotknąć kilkusetletnich kamiennych portali, ścian czy sklepień, rycerskich zbroi oraz mieczy. Tutaj nie ma krat czy szyb, które nas od przeszłości oddzielają. Ona jest tutaj razem z nami.

Janusz Dźwierzyński
Podziemna Trasa Turystyczna „Rzeszowskie Piwnice"

Adres:
Rynek 26, Rzeszów 35-064

Godziny otwarcia:

wtorek-piątek 10.00 - 19.00 ( ostatnie wejście o godz.18.00 )
sobota-niedziela 11.00 - 17.00 (ostatnie wejście o godz.16.00 )
poniedziałki i święta państwowe - nieczynne

od 1 X do 30 IV wtorek-piątek 10.00-18.00

Zwiedzanie trasy z przewodnikiem o pełnych godzinach zegarowych w grupach do 20 osób.

Cena:
bilet normalny - 6,5 zł

bilet ulgowy - 4,5 zł

Uzgadnianie terminów zwiedzania: Tel. +48 17 85 25 777

Galeria